De mooie Hollywood producties die de afgelopen dagen werden geproduceerd op Tenerife, hebben uiteindelijk maar één doel.

Er bestaat een groeiend besef onder de Europese bevolking dat de democratische rechtsstaat zoals we die kenden, aan het veranderen is in een systeem van voorwaardelijke vrijheid.

Waar grondrechten ooit werden gepresenteerd als onwrikbare muren die de burger beschermden tegen de machtshonger van de staat, lijken ze nu meer op vloeibare suggesties die bij de eerste de beste 'crisis' opzij worden geschoven.

De vraag is niet óf er een nieuwe confrontatie komt, maar wanneer de overheid de fatale fout maakt om de laatste grens van de burger te schenden: de lichamelijke integriteit.

Voor de wetgever zijn grondrechten vaak een juridische puzzel van afwegingen en proportionaliteit. Maar voor de mens van vlees en bloed is de Grondwet een belofte. De belangrijkste belofte is die van de lichamelijke integriteit: mijn lichaam is van mij. Het is de ultieme grens van de soevereiniteit van het individu.

Echter, de afgelopen jaren hebben laten zien hoe gemakkelijk politici de mond vol hebben van 'solidariteit' om individuele rechten te hollen.

Wanneer het recht op zelfbeschikking ondergeschikt wordt gemaakt aan politieke modellen of de 'volksgezondheid' (vaak gedefinieerd door dezelfde overheid die de beperkingen oplegt), verliest het grondrecht zijn waarde. Het wordt een ruilmiddel: je krijgt je rechten pas terug als je instemt met een medische handeling. Voor velen is dit geen beleid, maar chantage.

In de wandelgangen van Brussel en de ministeries in Den Haag wordt al gesproken over de volgende uitdagingen, of het nu gaat om nieuwe virusvarianten of 'digitale paraatheid'. Het is voor de kritische burger slechts een kwestie van tijd voordat het instrument van de verplichte vaccinatie opnieuw uit de kast wordt gehaald.

De infrastructuur voor controle — zoals de digitale identiteit (eIDAS) — wordt immers al in hoog tempo uitgerold.

De beleidsmakers, vaak gevangen in hun eigen bureaucratische bubbel, lijken echter volledig blind voor de psychologische werkelijkheid in het land. Zij zien verzet als een communicatieprobleem dat met meer 'voorlichting' of strengere regels kan worden opgelost.

Ze onderschatten de diepte van het wantrouwen en de morele verontwaardiging bij een aanzienlijk deel van de bevolking.

Voor een zeer grote groep mensen is lichamelijke integriteit de absolute rode lijn. Het is de heuvel waarop zij bereid zijn te sterven.

Wanneer figuren als Rob Jetten of andere vertegenwoordigers van de technocratische macht claimen dat de staat mag beslissen wat er in de bloedbaan van een burger terechtkomt, verbreken zij het sociale contract definitief.

Wat volgt is een onvoorspelbaar en potentieel explosief scenario. Je kunt mensen dwingen hun belasting te betalen, hun auto te laten keuren of zich aan verkeersregels te houden, maar je kunt een vrij mens niet dwingen zijn eigen lichaam over te dragen aan de beschikking van de staat zonder dat daar een reactie op komt die de fundamenten van de samenleving zal schudden.

Niemand kan voorspellen hoe deze confrontatie eruit zal zien. Wordt het massale burgerlijke ongehoorzaamheid? Een totale afscheiding van de maatschappij? Of een actieve revolutie?

Wat wel zeker is, is dat de bereidheid tot verzet niet langer symbolisch is. Er is een punt bereikt waarop mensen zich liever letterlijk doodvechten dan dat zij de sleutel van hun eigen lichaam overhandigen aan een overheid die zij niet langer als de hunne herkennen.

De politiek speelt met vuur. Door de mens te reduceren tot een object van beleid, riskeren zij een uitbarsting van volkswoede die niet meer met wetten of verordeningen te blussen zal zijn.

De grens van de huid is de laatste grens — en wie die oversteekt, moet niet verbaasd zijn als de weg terug niet meer bestaat.