Er voltrekt zich in Brussel een stille revolutie die de fundamenten van onze persoonlijke vrijheid en het medisch beroepsgeheim definitief dreigt te slopen.Onder de ronkende vlag van ‘efficiëntie’ en ‘grensoverschrijdende zorg’ wordt gebouwd aan de European Health Data Space (EHDS)—in de volksmond het Europese patiëntendossier.
De belofte klinkt aantrekkelijk: wie in Spanje van de racefiets valt of in Griekenland medicijnen nodig heeft, wordt sneller geholpen omdat de lokale arts direct in het dossier kan kijken.
Maar wie verder kijkt dan de glanzende Brusselse brochures, ziet de contouren van een digitaal sleepnet. De burger wordt hier niet gefaciliteerd; de burger wordt hier, met medische geschiedenis en al, simpelweg verkocht.
Om critici de wind uit de zeilen te nemen, is er na stevig politiek gesteggel een concessie gedaan: de ‘opt-out’.
Burgers die hun privacy liefhebben, kunnen weigeren dat hun gegevens Europees worden gedeeld. Dat klinkt democratisch, maar het is een psychologische fopspeen.
In de wetgeving is namelijk een achterdeur ingebouwd die zo groot is dat de hele privacywetgeving er moeiteloos doorheen fietst.
De opt-out mag worden doorbroken in het geval van ‘het algemeen belang’ of een ‘volksgezondheidscrisis’.
Wat heb je aan een slot op de deur als de overheid de loper heeft en zelf bepaalt wanneer het ‘noodweer’ is?
De coronaperiode heeft laten zien hoe rekbaar begrippen als ‘crisis’ en ‘algemeen belang’ zijn. Grenzen gingen dicht, grondrechten werden opgeschort en de samenleving werd opgedeeld op basis van een medische status.
Als een overheid eenmaal de infrastructurele macht heeft om met één druk op de knop de opt-out van miljoenen burgers te negeren—zogenaamd ‘voor de veiligheid’—dan is die opt-out in de praktijk waardeloos.
Het is geen recht, het is een gunst die in crisistijd onmiddellijk wordt ingetrokken.
De term ‘verkocht worden’ is in deze context helaas pijnlijk letterlijk te nemen. De EHDS splitst datagebruik op in primair gebruik (uw behandeling bij een arts) en secundair gebruik.
Dat laatste houdt in dat universiteiten, maar expliciet ook commerciële farmaceutische bedrijven en techgiganten, toegang krijgen tot de geanonimiseerde of gepseudonimiseerde medische data van honderden miljoenen Europeanen voor ‘onderzoek en innovatie’.
Onze meest intieme gegevens—van psychische klachten en abortussen tot vaccinatiestatus en genetische blauwdrukken—worden geaggregeerd in gigantische databases.
Hoewel er officieel strikte regels gelden voor anonimisering, waarschuwen privacy-experts al jaren dat unieke medische profielen met de huidige computerkracht en AI vrijwel altijd terug te herleiden zijn tot individuen.
Uw medische geschiedenis is goud waard, en de EU heeft besloten dat goudveld te ontginnen, over uw rug en zonder dat u daar effectief controle over houdt.
Eeuwenlang was de relatie tussen arts en patiënt heilig. Wat u in de spreekkamer deelde, bleef daar. Dat was niet alleen voor uw privacy, maar ook voor uw gezondheid: een patiënt moet alles durven vertellen om de juiste zorg te krijgen.
De EHDS nationaliseert en Europeaniseert deze data. De arts is niet langer de bewaker van uw geheim, maar een data-invoerder voor een Europees systeem.
Zodra data de spreekkamer verlaat en opgeslagen wordt in centrale infrastructuren die gekoppeld zijn aan Europese netwerken, is het medisch beroepsgeheim feitelijk dood.
Het grootste gevaar van de EHDS is niet eens wat er vandaag mee gebeurt, maar wat ermee gedaan kan worden bij een volgende crisis.
Als de infrastructuur er eenmaal ligt om de medische gegevens van 450 miljoen burgers centraal te monitoren, te koppelen en te filteren, is het wachten tot een autoritaire wind of een nieuwe paniekgolf dit systeem misbruikt.
De centralisatiedrang van Brussel creëert een digitaal panopticon waarin de burger volledig transparant wordt voor de overheid, terwijl de overheid zelf steeds diffuser en ongrijpbaarder wordt.
We worden inderdaad verkocht waar we bij staan—gehuld in de mantel van medische noodzaak.
Er wordt door de EU een “Europees patiëntendossier” opgetuigd. Dat betekent dat straks een arts in Spanje of een apotheker in Griekenland uw medische gegevens (waaronder uw vaccinatiestatus) kan inzien.
— Pepijn van Houwelingen (@PvanHouwelingen) May 21, 2026
Dat kan u blokkeren via een “opt-out” maar die “opt-out” kan mogelijk weer… pic.twitter.com/vUlrAiiN0m