rsz nieuwe demonstratiewetHet kabinet presenteert de ingrijpende aanscherping van de demonstratiewetgeving als een neutrale maatregel voor de openbare orde.

Van DNA-sprays tot het verbod op gezichtsbedekking: het zou er allemaal zijn om raddraaiers aan te pakken.

Maar wie door de juridische marketing heen prikt, ziet de werkelijke agenda. Dit is geen wet om de orde te handhaven; dit is een politiek schild om de omstreden asielagenda er zonder al te veel burgerlijk verzet doorheen te drukken.

Formeel klinkt het allemaal heel rechtvaardig en evenwichtig. De aangescherpte Wet openbare manifestaties (Wom) geldt immers voor iedereen.

Of je nu met een trekker de snelweg blokkeert, jezelf als klimaatactivist vastketent aan het asfalt, of met een bivakmuts op herrie schopt: de nieuwe regels maken op papier geen onderscheid.

Burgemeesters krijgen meer macht om protesten te verplaatsen, gezichtsbedekking wordt strafbaar en de introductie van markeringsverf en DNA-sprays moet de anonimiteit van de relschopper doorbreken.

Maar in de politiek is timing alles. En de timing van dit pakket maatregelen legt de ware intenties pijnlijk bloot.

Het is een publiek geheim waar Den Haag momenteel de meeste buikpijn van heeft: de felle, lokale weerstand tegen de komst en uitbreiding van asielzoekerscentra (azc's).

Door het hele land lopen de spanningen op. Burgers die zich niet gehoord voelen door de landelijke politiek, zoeken de grens op om hun stem te laten horen.

Lokale inspraakavonden veranderen in protesten en de druk op gemeenten is gigantisch.

Met deze wetenschap in het achterhoofd krijgt de nieuwe demonstratiewet een heel andere lading.

De extra bevoegdheden voor burgemeesters om demonstranten dwingend te verplaatsen, zijn het perfecte instrument om lokaal verzet bij azc-terreinen monddood te maken of letterlijk uit het zicht te herplaatsen.

De overheid creëert hiermee de tools om impopulaire besluiten over asielopvang met minimale fysieke weerstand door te drukken. De zogenaamd neutrale wet is in de praktijk een bezem om de straat schoon te vegen, zodat de asieltrein onverstoord kan denderen.

Alleen al door deze opzet valt het kabinet hopeloos door de mand. Men bestrijdt namelijk de symptomen van een falend beleid, in plaats van de oorzaak.

Als een regering de noodzaak voelt om de grondrechten van haar eigen burgers in te perken — zoals het recht op protest — om haar eigen agenda te beschermen, dan is het morele kompas zoek. Het toont een diep wantrouwen richting de eigen bevolking en een onwil om te luisteren naar de werkelijke zorgen die onder de oppervlakte leven.

De burger ziet dat de overheid miljoenen investeert in high-tech opsporingsmiddelen zoals DNA-sprays om demonstranten te labelen, terwijl de burgerbevolking zelf vraagt om rust, stabiliteit en grip op de situatie.

Het contrast is stuitend: de politie krijgt verfspuiten om burgers te markeren, terwijl de grenzen openblijven.

Een daadkrachtige, echte regering die het landsbelang vooropstelt, zou de prioriteiten heel anders leggen. Die zou begrijpen dat de onrust op straat een direct gevolg is van een overbelast systeem en een gebrek aan regie. 

In plaats van wetten te ontwerpen die het protesteren ertegen bemoeilijken, zou een echte regering ingrijpen bij de bron: het drastisch inperken en stoppen van de instroom.

Als de instroom wordt stopgezet, verdwijnt de noodzaak voor de overhaaste en opgedrongen bouw van nieuwe opvanglocaties. En als die druk van de ketel is, verdwijnt ook de grimmige sfeer op straat.

Dat is de logica die Den Haag weigert te volgen.

Het kabinet kiest voor de weg van de minste weerstand richting Brussel en de asielindustrie, en voor de weg van de meeste repressie richting de eigen burger.

De nieuwe demonstratiewet is daarmee geen overwinning voor de rechtsstaat, maar een brevet van onvermogen van een overheid die haar eigen beleid alleen nog met de harde hand kan beschermen.

En de geschiedenis laat zien dat het nooit goed afloopt met dergelijke regimes. 

Dat alles betekent ook dat er meer vrouwelijke agenten nodig zijn. Zoals onlangs bleek in Engeland zou dat aantal mimimaal moeten verdubbelen om 'dwarsliggers' effectief te kunnen arresteren.