rsz nunlIn een tijd waarin het vertrouwen in de mainstream media historisch laag is, proberen hoofdredacties de burger terug te winnen met radicale transparantie.

Maar soms legt die openheid iets bloot wat nog veel schadelijker is dan het stilzwijgen zelf..

Het is de heilige graal van de moderne journalistiek: de 'hand in eigen boezem steken'.

In een tijd waarin het vertrouwen in de mainstream media historisch laag is, proberen hoofdredacties de burger terug te winnen met radicale transparantie.

Maar soms legt die openheid iets bloot wat nog veel schadelijker is dan het stilzwijgen zelf. De recente biecht van NU.nl over de mesaanval in Belfast is daar het ultieme, pijnlijke voorbeeld van.

Wat NU.nl presenteert als een moedige zelfreflectie, is in feite de schriftelijke bekentenis van een diepgaande journalistieke kramp.

Een kramp die precies bewijst wat sceptische mediaconsumenten al jaren roepen: de media filteren het nieuws niet op basis van feiten, maar op basis van angst voor de politieke consequenties.

Laten we teruggaan naar de feiten.

In Belfast vond een gruwelijke mesaanval plaats door een Soedanese man, wat leidde tot hevige onlusten. Anderhalve dag bleef het angstwekkend stil op NU.nl. Pas na een storm aan lezersmails en het exploderen van de beelden op sociale media, kwam de redactie in beweging.

De verklaring die NU.nl nu geeft voor die radiostilte is even ontluisterend als voorspelbaar. De redactie trapte bewust op de rem omdat het debat "ging over migratie, extreemrechts of andere dingen".

Men was bang dat het nieuws "gekaapt" zou worden door politici en influencers met het "verkeerde" frame.

Met andere woorden: NU.nl besloot relevante informatie achter te houden, niet omdat de informatie onjuist was, maar omdat de maatschappelijke realiteit de redactie ideologisch niet welgevallig was.

De doofpot die een 'afweging' heette

Voor de hoofdredactie heet dit "journalistieke terughoudendheid". Voor de argwanende burger is dit de definitie van een doofpot.

Het selectief negeren van zwaar geweld omdat de achtergrond van de dader gevoelig ligt, is geen journalistiek; het is politiek paternalisme.

De redactie meet zich hier de rol aan van een maatschappelijk opvoeder die bepaalt welke feiten de burger mentaal wel en niet aankan.

Het ironische is dat de media hiermee exact het monster creëren dat ze proberen te bestrijden. Niets voedt complotdenken en het frame van de 'leugenpers' zo effectief als een redactie die zichtbaar wegkijkt bij ongemakkelijke incidenten.

Als de gevestigde media weigeren te rapporteren wat iedereen op zijn telefoonscherm live ziet gebeuren, verliest de journalistiek haar bestaansrecht als poortwachter van de waarheid.

De burger verhuist massaal naar alternatieve, vaak ongecontroleerde kanalen. Niet per se uit liefde voor die kanalen, maar bij gebrek aan een eerlijk alternatief.

Wrijven in de vlek

Politiek verslaggever Sanne Oving merkte op de redactie terecht op dat NU.nl hiermee "het frame van de doofpot in de ogen van velen heeft bevestigd." De hoofdredactie trekt nu de conclusie dat ze voortaan moeten berichten "zonder angst voor welke dynamiek dan ook."

Dat voornemen is mooi, maar de schade is al aangericht.

De bekentenis van NU.nl laat zien dat de angst voor het 'verkeerde frame' zo diep in de journalistieke cultuur verankerd zit, dat de feiten steevast op de tweede plaats komen.

Zolang redacties blijven functioneren als angsthazen die de thermometer van het publieke debat proberen te manipuleren in plaats van simpelweg het weer te voorspellen, zal het vertrouwen in de mainstream media blijven verdampen.

De burger eist geen perfectie, maar wel volwassenheid. En een volwassen journalistiek begint bij het accepteren van de werkelijkheid, hoe lelijk of politiek incorrect die op dat moment ook is.