rsz rt linkBurgers die op hun eigen, niet-commerciële website of blog een video van Russia Today (RT) delen, kunnen vanaf nu strafrechtelijk worden vervolgd.

In Nederland riskeer je op basis van de Wet op de economische delicten zelfs een celstraf.



Het is officieel. Met de recente uitspraak van het Europees Hof van Justitie in de zaak Traugott Ickeroth heeft de Europese Unie een grens overschreden die nooit overschreden had mogen worden.

Burgers die op hun eigen, niet-commerciële website of blog een video van Russia Today (RT) delen, kunnen vanaf nu strafrechtelijk worden vervolgd. In Nederland riskeer je op basis van de Wet op de economische delicten zelfs een celstraf.

Laat dat even bezinken. We hebben het hier niet over multinationals, kabelmaatschappijen of door het Kremlin betaalde spionnen. We hebben het over individuele burgers. Mensen die, om welke reden dan ook, informatie delen op het internet.

Met deze uitspraak heeft de EU definitief het masker van de vrije, open samenleving afgeworpen en gekozen voor het gevaarlijkste instrument uit de gereedschapskist van de autocraat: staatscensuur tot achter de voordeur van de burger.

Natuurlijk, het narratief van Brussel is bekend en klinkt nobel. We bevinden ons in een geopolitieke crisis, informatie is een wapen en de democratie moet beschermd worden tegen kwaadaardige desinformatie van buitenaf.

Maar wie de democratie probeert te beschermen door haar fundamentele vrijheden te vernietigen, heft haar effectief zelf op.

De verschuiving die hier plaatsvindt is angstaanjagend.

Toen de sancties tegen RT in 2022 werden ingevoerd, werd ons verzekerd dat dit gericht was tegen de distributiekanalen van de Russische staat. Grote tech-reuzen en providers moesten de zenders blokkeren.

Nu, vier jaar later, is die reikwijdte opgerekt tot de zolderkamer van de burger. Als een overheid eenmaal de macht krijgt om te bepalen welke informatie zo 'gevaarlijk' is dat de verspreiding ervan door een individu tot een gevangenisstraf kan leiden, is het hek van de dam.

Wat is de volgende stap? Welke meningen of bronnen worden straks nog meer als 'bedreiging voor de openbare orde' bestempeld?

Het meest destructieve gevolg van deze uitspraak is het zogenaamde chilling effect: de angstcultuur die dit creëert. De gemiddelde burger is geen jurist. Die leest straks alleen nog de kop: "Het delen van deze video kan je in de bak doen belanden."

Het resultaat? Burgers gaan aan zelfcensuur doen. Ze durven bepaalde bronnen niet meer te bekijken, te bespreken of te delen, uit pure angst voor justitiële represailles.

Dit tast de wortels van onze informatievoorziening aan. In een gezonde democratie worden volwassen burgers geacht zélf kritisch na te denken, propaganda te herkennen en slechte ideeën te bestrijden met betere ideeën.

De EU behandelt haar burgers nu echter als onmondige kinderen die tegen zichzelf in bescherming moeten worden genomen — en straft ze als ze niet luisteren.

Het Openbaar Ministerie in Nederland zal zich ongetwijfeld haasten om te sussen dat "de soep niet zo heet gegeten wordt" en dat de focus ligt op grote vissen.

Maar dat doet er niet toe. Het gaat om het principe. Het feit dat de juridische basis er nu ligt om een burger te arresteren voor het delen van een link, is een gotspe.

Als we de methoden van autoritaire regimes gaan kopiëren om onze eigen waarden te verdedigen, hebben de tegenstanders van de democratie al gewonnen.

Deze uitspraak is een zwarte dag voor de internetvrijheid en de vrijheid van meningsuiting in Europa.

Brussel heeft hiermee niet de desinformatie verslagen, maar het vertrouwen van de burger in de rechtsstaat een diepe wond toegebracht.

De grote vraag is dan ook of we nog ooit in staat zijn om te ontsnappen uit de Orwelliaanse EU.