We hebben nog niet eens te maken met een noodtoestand, toch moesten de afgelopen maanden tienduizenden mensen hun drinkwater koken.Dit staat nog los van de minstens 190.000 kg aan medicijnresten (actieve stoffen zoals pijnstillers en ontstekingsremmers) en 30.000 kg röntgencontrastmiddelen die jaarlijks in het oppervlaktewater terecht komen.
Update: 28 januari 2026
Er verschijnt een opmerkelijke bericht bij het AD:
Bij inwoners van Amersfoort, Leusden, Soest en Bunschoten stroomde bijna twee weken lang besmest drinkwater uit de kraan. Toch krijgen inwoners deze maand wél een volledige factuur van waterbedrijf Vitens.
En dat betekent dat zo’n 85.000 huishoudens deze maand ‘gewoon’ een factuur van het waterbedrijf krijgen, ook al werd geadviseerd om dat water niet te drinken zonder het eerst drie minuten te koken. Op de vraag of van die factuur niet iets af moet reageerde Vitens zakelijk: het bedrijf zou voldaan hebben aan haar wettelijke verplichting en er is gewoon water uit de kraan gekomen. „Dit is hoe het werkt en hoe het afgesproken is.”
Tot zover het AD.
Wel handig om te weten als iets dergelijks jou ook treft. Juridisch zit het aardig dicht getimmerd. Er komt water uit de kraan, dus je moet betalen. Dat je het dan beter niet kunt drinken als je gezond de dag wil doorkomen is een ander verhaal.
Update: 23 januari 2026
Er gaat tegenwoordig bijna geen dag voorbij of mensen moeten weer ergens in Nederland hun drinkwater koken voor gebruik.
Nu is er deze melding:
In delen van Gouda en Hazerswoude geldt op dit moment een kookadvies voor kraanwater. Drinkwaterbedrijf Oasen geeft dit advies na twee lekkages in het waterleidingnet, waardoor tijdelijk geen druk op de leidingen stond. Uit voorzorg moeten bewoners het water eerst drie minuten koken voordat zij het gebruiken. Het kookadvies geldt voor ongeveer tweehonderd huishoudens in de regio Mercatorsingel in Gouda en in het zuidwestelijk deel van Hazerswoude. De betrokken bewoners zijn hierover door Oasen geïnformeerd. Het advies geldt niet alleen bij gebruik om te drinken, maar ook voor tandenpoetsen, babyvoeding, ijsblokjes en koffiezetapparaten. Oasen verwacht dat het advies vier dagen van kracht blijft.
Bovenstaande is volgens RTL iets waar we beter aan kunnen wennen:
Het aantal grootschalige kookadviezen voor drinkwater was de afgelopen twee jaar veel hoger dan de jaren daarvoor. Dat blijkt uit cijfers die RTL Nieuws heeft opgevraagd bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en drinkwaterbedrijven. Vaak zijn gaten en scheuren in reservoirs de oorzaak. Experts vrezen dat het in de toekomst vaker gaat gebeuren.
Update: 20 januari 2026
Ook in ons land wordt chloor in het drinkwater gebruikt als men geen andere oplossing ziet.
Het gaat om een unieke maatregel die Vitens volgens een woordvoerder niet eerder heeft hoeven nemen. De afgelopen dagen lag het chloreren van drinkwater serieus op tafel als mogelijke manier om de enterokokkenbacterie te bestrijden, al gaat die optie tegen de voorkeur van het waterbedrijf in.
Veel mensen kennen de kenmerkende smaak van chloor in drinkwater van vakanties in het buitenland. „Je proeft het meteen aan het water dat uit de kraan komt,” aldus de woordvoerder. Toch zou chloreren als tijdelijke maatregel effectief kunnen zijn in de strijd tegen de bacterie.
Op de vraag hoe concreet deze optie was, laat een woordvoerder maandag weten dat chloreren daadwerkelijk onderdeel was van een pakket aan maatregelen. Ook het omleiden van water, zoals eerder bij het Meander Ziekenhuis gebeurde maar dan op grotere schaal, werd overwogen. Uiteindelijk bleek het nemen van zulke ingrijpende stappen niet nodig.
Nederlanders zijn gewend aan water dat nergens naar smaakt. Chloor geeft een specifieke "zwembadgeur" en een bittere nasmaak.
Zoals in het originele artikel hieronder beschreven, komt het steeds vaker voor dat mensen hun water moeten koken voordat ze het kunnen drinken.
Dit, omdat er dan dingen zijn aangetroffen in het drinkwater die er niet in thuis horen zoals de bekende poepbacterie.
Met als gevolg dat je nu de volgende soort artikelen ziet verschijnen.
De kernboodschap in dat artikel is dat volgens een geciteerde wetenschapper Nederland misschien wel het meest veilige drinkwater ter wereld heeft en dat wij blij moeten zijn dat men dit alles zo streng in de gaten houdt.
„Hoe vervelend ook, de waarschuwingen tonen dat we er hier in Nederland bovenop zitten. Ons drinkwater wordt constant gemonitord”, zegt onderzoeker Roberta Hofman van het toonaangevende KWR Water Research Institute.
Dat mag zo zijn, maar waar met geen woord over wordt gerept zijn de andere vervuilingen die optreden in ons drinkwater en die er lang niet allemaal worden uitgefilterd.
En dan zit er ook een dreigend element in het artikel en dat is het volgende:
Zou het eigenlijk erger kunnen, bijvoorbeeld dat ons water gesaboteerd wordt? „Jazeker wel”, meent Jasper Griffioen, hoogleraar waterkwaliteitsbeheer aan de Universiteit Utrecht en werkzaam bij het natuurwetenschappelijk onderzoeksbureau TNO.
„Water wordt beleefd als kritieke infrastructuur. Onze sluizen, dijken en waterwegen, met de polders onder zeeniveau, maken ons water in meerdere opzichten kwetsbaar. Daar valt trouwens ook de IT-infrastructuur van de drinkwaterbedrijven onder.”
Origineel artikel: 5 januari 2026
De laatste maanden is het weer behoorlijk raak met verontreinigd drinkwater.
Hierna een overzicht van de laatste weken:
November 2024 — Utrecht & omgeving
Gebied: Utrecht, De Bilt, Zeist, Bilthoven, Maarssen, Bunnik, Groenekan, Westbroek, Tienhoven
-
Maatregel: 4 dagen kookadvies
-
Oorzaak: Enterokokken door lekkage in dak van drinkwateropslag
-
Impact: ±125.000 huishoudens
Gebied: Amersfoort, Hoogland, Leusden, Soest, Soesterberg, Bunschoten-Spakenburg, Woudenberg, Achterveld, Stoutenburg
-
Maatregel: Kookadvies
-
Oorzaak: Enterokokken aangetroffen bij kwaliteitscontrole
-
Impact: ±85.000 huishoudens
Gebied: Terschuur, De Glind, delen van Barneveld
-
Maatregel: Kookadvies
-
Oorzaak: Nieuwe besmetting op andere productielocatie
-
Impact: Onderdeel van dezelfde 85.000 huishoudens
-
Gebied: Oostelijke deel van provincie Utrecht (Vitens-gebied)
-
Maatregel: Kookadvies voor alle consumptiedoeleinden
-
Oorzaak: Enterokokken in drinkwater
-
Impact: ±85.000 huishoudens
-
Opmerking: Dit is hetzelfde grote incident dat ook Amersfoort, Leusden, Soest en omliggende plaatsen trof.
-
De incidenten volgen elkaar snel op (november → december).
-
Ze liggen allemaal in hetzelfde Vitens-gebied.
-
In alle gevallen gaat het om enterokokken, een indicator van fecale besmetting.
-
De oorzaken variëren van technische schade tot nieuwe bacteriële vondsten.
Het Nederlandse drinkwater is over het algemeen veilig om te drinken, dankzij strenge zuiveringsprocessen door drinkwaterbedrijven.
Echter, de bronnen (oppervlaktewater en grondwater) kampen met toenemende vervuiling door stoffen zoals medicijnresten, bestrijdingsmiddelen, PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen), nutriënten (zoals nitraat en fosfaat) en andere microverontreinigingen. Dit leidt tot hogere zuiveringskosten, ecologische schade en mogelijke toekomstige uitdagingen.
1. Huidige kwaliteit van drinkwaterbronnen
- Nederland scoort slecht op waterkwaliteit vergeleken met andere EU-landen: Slechts 1% van de waterlichamen voldoet aan de 'goede' status volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), die in 2000 is ingevoerd. De ecologische status is goed voor slechts 17% van de wateren, en de chemische status voldoet vrijwel nergens aan de eisen. Oorzaken zijn onder meer chemische vervuiling door bestrijdingsmiddelen, industriële stoffen en medicijnresten.
- Uit een tussenevaluatie in 2024 bleek dat de vooruitgang stagneert of zelfs achteruitgaat, en dat Nederland de KRW-doelen voor 2027 niet haalt zonder ingrijpende maatregelen. Dit ondanks dat drinkwaterbedrijven extra zuiveren om de kwaliteit te waarborgen.
- Medicijnresten: Jaarlijks belandt minstens 190.000 kg aan medicijnresten (actieve stoffen zoals pijnstillers en ontstekingsremmers) en 30.000 kg röntgencontrastmiddelen in het oppervlaktewater. Dit is bijna 11 keer meer dan bestrijdingsmiddelen (17.000 kg). Bronnen zijn voornamelijk menselijk gebruik (via urine en ontlasting in rioolwater), veterinaire medicijnen en instroom uit het buitenland via rivieren zoals de Rijn en Maas. Meer dan 95% komt via rioolzuiveringsinstallaties (RWZI's) in het water terecht.
- Bestrijdingsmiddelen (pesticiden): Deze vormen een blijvend probleem in veel drinkwaterbronnen, met toenemende druk op grondwater. Rapporten uit 2025 (zoals van KWR) tonen lage concentraties van 'cocktails' van stoffen, inclusief PFAS uit pesticiden die leiden tot trifluorazijnzuur (TFA) in grondwater. Landbouw is een grote bron, met uitspoeling van stoffen zoals diuron, dichloorvos en imidacloprid.
- Andere vervuilers: Nutriënten (nitraat en fosfaat) uit landbouw en riooloverstorten, PFAS, microplastics, polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's), zware metalen en cosmetica-resten. Ongeveer een derde van de KRW-niet-naleving komt uit landbouw, een derde uit huishoudens/industrie, en de rest uit andere bronnen. De vergrijzing en klimaatverandering (droogte, lage waterstanden) verergeren het probleem door hogere concentraties.
- Op gezondheid: Geen direct risico voor consumenten claimt men in de mainstream wereld, omdat zuiveringsprocessen concentraties reduceren tot niveaus die te laag zijn om effect te hebben. Echter, langetermijneffecten van lage doseringen 'cocktails' van stoffen zijn niet volledig bekend.
- Op milieu: Schadelijk voor aquatisch leven; medicijnresten veroorzaken gedragsveranderingen, weefselbeschadiging en reproductieproblemen bij kleine organismen, wat ecosystemen verstoort. Bestrijdingsmiddelen en nutriënten leiden tot algenbloei en biodiversiteitsverlies.
- Op drinkwaterproductie: Hogere kosten en energieverbruik voor extra zuivering, wat doorberekend wordt in tarieven. Zonder verbetering van bronnen stijgen investeringen aanzienlijk. Lang niet alle vervuilingen worden uit het drinkwater gefilterd.
- Europese ontwikkelingen: De herziene KRW (2025) introduceert nieuwe normen voor bestrijdingsmiddelen, biociden en geneesmiddelen; lidstaten hebben tot 2039 om te voldoen. De EU Urban Wastewater Directive verplicht een vierde zuiveringsstap bij grote RWZI's om 30-80% van microverontreinigingen (inclusief medicijnen) te verwijderen, met prioriteit voor drinkwaterbronnen tot 2036.
- Nationale aanpak: De 'Ketenaanpak Medicijnresten uit Water' (met overheid, waterschappen, drinkwaterbedrijven en zorgsector) richt zich op preventie (bewust medicijngebruik, inzameling restanten), filters bij zorginstellingen, urine-opvangzakken en extra zuivering (bijv. PACAS-installaties of pilots zoals REGAIN). Voor pesticiden: Het Toekomstvisie Duurzame Gewasbescherming 2030 streeft naar nulemissies; Vewin pleit voor strengere toelating, toezicht en handhaving.
- Aanbevelingen: Versterk handhaving (bijv. pesticidevrije zones), reduceer nutriëntoverschotten, reviseer industriële lozingsvergunningen en integreer KRW-doelen in ruimtelijke planning (bijv. via Nationaal Programma Landelijk Gebied). Prioriteer bronbescherming om zuiveringslast te verminderen.
Samenvattend: Hoewel het drinkwater veilig blijft, is de bronvervuiling een groeiend probleem dat urgente actie vereist om EU-doelen te halen en kosten te beheersen. Voor België is de situatie vergelijkbaar, met focus op PFAS in pesticiden en medicijnresten via projecten zoals PREWAPHARM, maar Nederland heeft specifiekere nationale programma's.
Dan hebben we regelmatig nog andere problemen met ons drinkwater zoals wij een aantal jaren geleden schreven:
Er ontstond toch wel de nodige commotie eerder in de week toen bleek dat honderdduizenden Nederlanders en waarschijnlijk ook Belgen nog steeds lood binnen krijgen via hun drinkwater.
Dit heeft dan alles te maken met loden waterleidingen die toch nog veel voorkomen, maar het is ook een probleem dat zich voor doet bij nieuwbouwwoningen.
De Gezondheidsraad waarschuwt ook voor huizen met spiksplinternieuwe leidingen. ,,In nieuwbouwhuizen kunnen concentraties tijdelijk ook te hoog zijn. De koppelstukken van nieuwe leidingen kunnen in het begin ook lood afgeven, waarschijnlijk enkele maanden. In het merendeel van de huizen is dat het geval.’’ Volgens de Europese en Nederlandse drinkwaternorm mag er maximaal 10 microgram per liter in het water zitten. In woningen met loden leidingen of in nieuwbouwhuizen of huizen met nieuwe leidingen zijn die concentraties met 35 microgram per liter meer dan drie keer zo hoog.
Nu zou je zeggen met een beetje gezond verstand dat je er echt alles aan doed dat niemand meer lood binnen krijgt via drinkwater. Maar, dat is veel te simpel, want wij hebben "veilige marges", dat wil zeggen, hoeveelheden waarbij lood volgens autoriteiten geen kwaad kan in je lichaam.
Natuurlijk is dat flauwekul, want lood is een zwaar en uiterst giftig metaal dat niet thuis hoort in een menselijk lichaam, ongeacht in welke hoeveelheid. Iedere hoeveelheid lood in een menselijk lichaam is te veel.
En daarom is dit een vreemd advies:
De maximale hoeveelheid lood in drinkwater moet gehalveerd worden, van 10 microgram per liter nu, naar 5 microgram per liter. Dat adviseert de Gezondheidsraad in het rapport ‘Loodinname via kraanwater’. “De inzichten zijn veranderd. Lood blijkt veel schadelijker te zijn dan we 20 jaar geleden dachten”, zegt Eert Schoten van de Gezondheidsraad. Bij langdurige blootstelling aan hogere concentraties lood in het drinkwater lopen kleine kinderen het risico van een verlaagd IQ. Bij volwassenen is er kans op chronische nierziekte en bloeddrukverhoging.
Een beetje merkwaardig advies, want het meest logische advies zou zijn om het lood volledig te verwijderen uit het drinkwater. Maar, waar we wel een compleet land op slot kunnen gooien dankzij een aantal klimaatdrammers, zo kunnen we dat niet met lood wat een werkelijke bedreiging vormt voor de volksgezondheid.
Gelukkig zijn er de Phoenix waterfiltersystemen en ook andere die bovenstaande problemen kunnen oplossen.
Voor meer informatie:
https://niburu.co/gezondheid/21868-dit-is-iets-waar-je-eigenlijk-niet-zonder-kunt
https://niburu.co/lezersbrieven/21881-onzekere-landgenoot-vraagt-grok-om-advies