Het is bijna bewonderenswaardig hoe snel het menselijk brein in staat is om ongemakkelijke waarheden te wissen.

Vandaag lezen we met verbazing dat bij tech-gigant ASML honderden medewerkers kampen met hoofdpijn, vermoeidheid en ademhalingsproblemen door het langdurig dragen van mondkapjes.

De vakbond is in rep en roer, het onderzoek is glashelder: 90% van het personeel heeft klachten.

De conclusie? Die dingen zijn een zware belasting voor de gezondheid.

Welkom in 2026, waar de biologie blijkbaar weer terug is van vakantie.

Herinnert  je je 2020 en 2021 nog?

Het lijkt een eeuwigheid geleden, maar de regels waren toen onverbiddelijk.

Van de basisschoolleerling tot de caissière en de verpleegkundige: iedereen moest de mond gesnoerd worden met een lapje stof of een blauw filter.

Wie toen wees op de fysieke gevolgen — de benauwdheid, de opbouw van schadelijke stoffen, de concentratieproblemen of de impact op de ontwikkeling van kinderen — werd niet gehoord.

Sterker nog, je werd buiten de maatschappij geplaatst. Je was een ‘wappie’, een complotdenker, of op zijn minst iemand die ‘niet solidair’ was.

Het meest stuitende aan deze collectieve amnesie is dat de politiek destijds zélf toegaf dat de medische noodzaak wankel was. We hadden ministers die lachend verklaarden dat de mondkapjes vooral bedoeld waren voor ‘gedragsbeïnvloeding’.

Het was een psychologisch hulpmiddel om ons eraan te herinneren dat we in een crisis zaten. Een visueel symbool van gehoorzaamheid.

De gezondheidsklachten die destijds door miljoenen mensen werden gevoeld, werden weggezet als psychomatisch of simpelweg genegeerd.

De 'wetenschap' was immers heilig, zolang die wetenschap de politieke agenda diende. Bezwaren van ouders over hun naar lucht happende kinderen in de klas? Genegeerd.

Klachten van zorgpersoneel dat aan het eind van de dag sterretjes zag van de zuurstoftekort? Onder het tapijt geschoven.

En nu is daar ASML. Een bedrijf waar de machines belangrijker zijn dan de menselijke biologie, want die mondkapjes zijn daar niet voor de volksgezondheid, maar om te voorkomen dat een schilfer menselijke huid een chip van een miljoen euro verpest.

Nu het over productiecijfers en ARBO-wetgeving gaat, mag de waarheid ineens weer op tafel:

• Luchtweerstand is geen mening.

• Hoofdpijn is geen complottheorie.

• Ademhalingsproblemen zijn een logisch gevolg van een barrière voor je luchtwegen.

Het is godgeklaagd dat we nu doen alsof dit een nieuwe ontdekking is. Het onderzoek van de FNV bij ASML is in feite het ultieme bewijs van het gelijk van de critici van toen.

Het verschil? Bij ASML gaat het om werknemersrechten en procesbeheersing.

Tijdens corona ging het om macht en morele chantage.

Dat de media en de politiek nu met een stalen gezicht verslag doen van de ‘gezondheidsrisico’s bij ASML’ zonder met één woord te reppen over de dwangsommen en de uitsluiting van drie jaar geleden, is een gotspe.

Het laat zien dat 'de wetenschap' blijkbaar een zeer flexibel begrip is, dat zich moeiteloos aanpast aan de politieke windstilte van de dag.

Laten we één ding niet vergeten: de longen van een ASML-medewerker werken precies hetzelfde als de longen van een verpleegkundige of een scholier in 2021.

Het enige dat veranderd is, is de bereidheid van de macht om de werkelijkheid onder ogen te zien.