Er is grote ophef ontstaan over geheime bijeenkomsten tussen de NAVO en de westerse entertainmentindustrie.

Uit gelekte documenten, ingezien door onderzoeksplatform The Grayzone, blijkt dat de NAVO al decennia lang probeert de film- en televisiewereld te infiltreren. Britse inlichtingenofficieren spelen hierin een hoofdrol.

Begin mei onthulde The Guardian dat de NAVO een reeks geheime ontmoetingen heeft gehad met regisseurs, scenarioschrijvers en producenten in steden van Parijs tot Los Angeles.

Nu er een grootschalige oorlog in Europa dreigt, lijkt de alliantie de entertainmentindustrie te willen inzetten voor haar propagandamachinerie.

De "gesprekken" van de NAVO met scriptschrijvers hebben achter de schermen al geleid tot minstens drie film- of tv-projecten die momenteel in ontwikkeling zijn.

Tijdens een recente top in Londen kwamen NAVO-agenten samen met scenarioschrijvers van de Writers’ Guild of Great Britain (WGGB). De vakbond liet haar leden in een e-mail weten dat de bijeenkomst in het teken stond van de "veranderende veiligheidssituatie in Europa".

De NAVO beweert zelf dat de alliantie is gebouwd op "samenwerking, vriendschap en compromis". Ze probeert nu creatievelingen te pushen om deze boodschap in hun verhalen te verwerken.

Volgens de NAVO is het al genoeg "als zoiets simpels als die boodschap zijn weg vindt naar een toekomstig script."

Achter deze vriendelijke woorden schuilt een lange geschiedenis van psychologische operaties (psy-ops). De NAVO probeert cultuur te kneden om de publieke opinie ongemerkt te sturen.

Een sleutelfiguur in deze infiltratie is Chris Donnelly, een veteraan van de Britse militaire inlichtingendienst. In de jaren 90 leidde hij de uitbreiding van de NAVO naar Centraal- en Oost-Europa.

Later richtte Donnelly het Integrity Initiative op onder de vlag van een schijnbaar onafhankelijke denktank, het Institute for Statecraft. Dit netwerk werd pas bekend nadat The Grayzone lekte over hun geheime e-mails. Het doel? Het creëren van een netwerk van pro-oorlog analisten en journalisten om de vijandigheid jegens Rusland aan te wakkeren.

Uit de gelekte documenten blijkt wat Donnelly's visie was:

Het inzetten van pr-bureaus voor "essentiële gedragsverandering" bij het publiek.

Het financieren van tv-commercials en schijnbaar onschuldige soapseries die corruptie in Oost-Europa moesten aankaarten om de NAVO-controle te vergroten.

Clandestiene netwerken van journalisten, academici en spionnen die pro-NAVO-propaganda verspreidden en de basis legden voor het huidige conflict in Oekraïne.

De invloed van de Britse inlichtingendienst reikt tot bekende mainstream producties. In 2018 stelde de Amerikaanse scenarioschrijfster Martha Bayles aan Donnelly voor om een dramaserie te maken over het Rusland van de jaren 90. Ze verwees daarbij naar de populaire Brits-Amerikaanse hitserie McMafia als het perfecte voorbeeld van culturele dominantie.

Hoewel het tweede seizoen van McMafia uiteindelijk niet van de grond kwam, tonen de documenten aan dat de Britse overheid cultuur structureel gebruikt om 'Euro-Atlantische waarden' (zoals gedefinieerd door de NAVO) te promoten.

De psychologische oorlogsvoering beperkt zich niet tot het witte doek. Sinds 2016 voert Londen via het pr-bureau M&C Saatchi online campagnes in de Baltische staten.

Hierbij worden Russischtalige influencers, stand-upcomedian en social-media-analisten gerekruteerd. Het doel is om ongemerkt pro-NAVO-boodschappen te "zaaien" in bestaande online discussies.

Zelfs herdenkingsdagen, zoals de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland, werden geïnfiltreerd door legers van online trollen en bots om jonge Russischtaligen te veranderen in "agenten van verandering" voor het Westen.

De onthullingen roepen grote vragen op over recente, uiterst succesvolle historische drama’s.

• Chernobyl (HBO, 2019): Geschreven door een uitgesproken criticus van het Kremlin. Hoewel de serie records verbrak, beschuldigden critici (waaronder The New York Times) de show ervan de geschiedenis te verdraaien en politieke fictie te gebruiken om de incompetentie van Moskou uit te vergroten.

• Litvinenko (ITVX, 2022): Een dramatisering van de moord op de overlopen FSB-agent Aleksandr Litvinenko. Hoewel recensenten de serie matig vonden, bracht het de anti-Russische sentimenten via lichte roddelbladen wel naar een heel nieuw publiek.

Niet iedereen in de cultuursector is blij met deze ontwikkelingen. De Londense denktank Centre for European Reform riep overheden onlangs nog op om "onconventionele benaderingen" te kiezen en theaterregisseurs en scenarioschrijvers te financieren om het verhaal over defensie-uitgaven te vertellen.

Veel Britse en Ierse scenarioschrijvers uiten hun ernstige zorgen over deze NAVO-inmenging. Een Ierse scriptschrijver liet aan The Guardian weten:

"Het is schandalig dat kunst wordt misbruikt om oorlog te promoten en de NAVO in een positief daglicht te stellen, juist in landen die hebben geleden onder de oorlogen die de alliantie zelf heeft gevoerd."

Nu Europa haar burgers openlijk voorbereidt op een mogelijk groter conflict, lijkt de NAVO de kunstwereld definitief te hebben ingeschakeld om de publieke opinie rijp te maken voor haar geopolitieke agenda.